Kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật: Nguyên tắc bạn cần biết

Kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa nhiễm khuẩn vết mổ, giảm biến chứng hậu phẫu và giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng. Vậy nguyên tắc sử dụng kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật là gì? Hãy cùng Sebbin tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!

Kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật là gì?

Kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật là việc sử dụng một đợt kháng sinh ngắn trước khi phẫu thuật và kết thúc trong vòng 24 giờ, nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng trước khi nó xảy ra. Kháng sinh cần được dùng đúng thời điểm để đạt nồng độ diệt khuẩn tối ưu trong các mô, giúp bảo vệ bệnh nhân trong giai đoạn dễ bị nhiễm khuẩn nhất.

Tuy nhiên, kháng sinh dự phòng không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn khác. Việc lạm dụng hoặc kéo dài thời gian sử dụng kháng sinh sau phẫu thuật không mang lại lợi ích rõ ràng và có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc, do đó chỉ nên áp dụng khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ.

Phân loại phẫu thuật sử dụng kháng sinh dự phòng

Dựa trên nguy cơ nhiễm khuẩn, phẫu thuật được chia thành 4 loại sau đây:

Loại phẫu thuật	Định nghĩa
Phẫu thuật sạch	Đây là loại phẫu thuật mà vết mổ không bị nhiễm khuẩn, không xâm nhập vào các cơ quan rỗng như đường tiêu hóa, hô hấp, hoặc tiết niệu. Vết thương được khâu kín ngay sau phẫu thuật và nguy cơ nhiễm trùng rất thấp.
Phẫu thuật sạch – nhiễm	Loại phẫu thuật này liên quan đến việc xâm nhập vào các cơ quan rỗng có kiểm soát, chẳng hạn như đường tiêu hóa, hô hấp, hoặc tiết niệu. Ví dụ bao gồm phẫu thuật cắt túi mật, phẫu thuật đường mật, và phẫu thuật cắt tử cung hoặc cắt bỏ âm đạo.
Phẫu thuật nhiễm	Trong loại phẫu thuật này, vết mổ đã bị nhiễm khuẩn từ trước hoặc có sự rò rỉ từ các cơ quan rỗng. Tuy nhiên, nó chưa hóa thành mủ.
Phẫu thuật bẩn	Đây là loại phẫu thuật có nguy cơ nhiễm trùng cao nhất, với vết mổ bị nhiễm khuẩn nặng, chứa mủ hoặc phân.

Nguyên tắc sử dụng kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật

Việc sử dụng kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật cần tuân theo các nguyên tắc quan trọng để đảm bảo hiệu quả tối ưu và hạn chế nguy cơ kháng thuốc. Dưới đây là những nguyên tắc chính:

Chỉ định sử dụng kháng sinh dự phòng

Kháng sinh dự phòng được khuyến cáo sử dụng trong các trường hợp phẫu thuật sạch – nhiễm và những phẫu thuật sạch có nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ cao, đặc biệt khi nhiễm khuẩn có thể ảnh hưởng đến chức năng sống của cơ thể.

Loại kháng sinh được lựa chọn phải là kháng sinh diệt khuẩn, có phổ tác dụng hẹp nhưng hiệu quả đối với các vi khuẩn thường gặp tại vị trí phẫu thuật. Đồng thời, việc sử dụng kháng sinh cần phù hợp với tình trạng đề kháng thuốc tại cơ sở điều trị để đảm bảo hiệu quả tối ưu và hạn chế nguy cơ kháng thuốc.

>>> Xem thêm: Danh mục phẫu thuật được hưởng bảo hiểm y tế

Liều dùng kháng sinh dự phòng

Kháng sinh dự phòng thường được sử dụng với liều cao nhất so với liều điều trị các bệnh nhiễm khuẩn thông thường để đảm bảo hiệu quả diệt khuẩn tối ưu. Đối với bệnh nhân béo phì (≥120kg), cần tăng liều để đạt nồng độ kháng sinh phù hợp. Ở trẻ em, liều lượng được tính theo cân nặng nhưng không vượt quá liều tiêu chuẩn dành cho người lớn.

Thông thường, chỉ cần một liều duy nhất trước phẫu thuật và không cần hiệu chỉnh liều ở bệnh nhân suy gan hoặc suy thận, trừ khi có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ.

Thời gian sử dụng kháng sinh dự phòng

Kháng sinh dự phòng nên được tiêm trước phẫu thuật khoảng 30 – 60 phút để đạt nồng độ diệt khuẩn tối ưu tại mô phẫu thuật.

Kháng sinh dự phòng không nên kéo dài quá 24 giờ sau phẫu thuật, trừ những trường hợp đặc biệt có nguy cơ nhiễm khuẩn cao. Việc lạm dụng kháng sinh sau phẫu thuật không giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng mà còn làm tăng khả năng kháng thuốc.

>>> Xem thêm: Trước khi phẫu thuật có xét nghiệm HIV không?

Bổ sung liều kháng sinh dự phòng trong thời gian phẫu thuật

Trong một số trường hợp, việc bổ sung liều dùng kháng sinh dự phòng trong quá trình phẫu thuật là cần thiết để duy trì nồng độ diệt khuẩn hiệu quả, đặc biệt đối với các ca mổ kéo dài hoặc có nguy cơ nhiễm khuẩn cao, cụ thể:

Nếu thời gian phẫu thuật kéo dài hơn 2 lần thời gian bán thải của kháng sinh
Khi người bệnh mất máu nhiều (>1500ml) hoặc truyền nhiều dịch trong phẫu thuật, nồng độ kháng sinh có thể bị pha loãng, do đó cần xem xét bổ sung liều.
Đối với các phẫu thuật có nguy cơ nhiễm khuẩn cao hoặc mở vào các vùng nhiễm khuẩn bác sĩ có thể chỉ định lặp lại liều kháng sinh theo tình trạng thực tế của bệnh nhân.

Lưu ý khi sử dụng kháng sinh dự phòng

Ngoài việc tuân thủ các nguyên tắc trên, khi sử dụng kháng sinh dự phòng, bạn cần lưu ý:

Cân nhắc kỹ khi sử dụng: Khi sử dụng kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật, việc cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và nguy cơ là điều vô cùng quan trọng. Bạn cần lưu ý đến các tác dụng phụ tiềm ẩn của kháng sinh, bao gồm cả các phản ứng dị ứng và độc tính đối với các cơ quan.
Sử dụng kháng sinh đường tĩnh mạch hoặc tiêm bắp: Điều này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ sốc phản vệ.
Tuân thủ liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ: Đây là lưu ý quan trọng bạn cần nên nhớ, nó không chỉ giúp đảm bảo hiệu quả điều trị mà còn góp phần phòng ngừa tình trạng kháng kháng sinh.
Lựa chọn kháng sinh dự phòng phù hợp với loại vi khuẩn nghi ngờ gây nhiễm trùng: Yếu tố này chính là yếu tố then chốt để quá trình đạt được hiệu quả tối ưu

Đối với các trường hợp sau khi phẫu thuật nâng ngực, việc sử dụng kháng sinh dự phòng cần được xem xét kỹ lưỡng bởi bác sĩ. Bên cạnh đó, để đảm bảo an toàn cho bản thân, bạn hãy lựa chọn cơ sở y tế uy tín để tránh xảy ra nguy cơ nhiễm trùng. Một trong những đơn vị bạn có thể lựa chọn chính là Sebbin.

Với hơn 35 năm kinh nghiệm, các sản phẩm túi ngực Sebbin như: túi tròn siêu nhám, túi tròn trơn,… được các bác sĩ và chuyên gia thẩm mỹ trên thế giới tin dùng nhờ vào sự mềm mại, khả năng đàn hồi tốt và thiết kế đa dạng phù hợp với nhu cầu từng khách hàng.

Tổng kết

Kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối đa, cần tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc sử dụng và hướng dẫn của bác sĩ. Nếu muốn biết thêm các thông tin hữu ích khác, đừng quên theo dõi ngay Tin tức & Sự kiện của Sebbin.